محمدرضا نیکنژاد
شمال ما؛
«ایران به خاطر بهرهگیری ٩۶ درصدی از آبهای زیر زمینی در جهان اول است و دومین کشور با اختلاف نزدیک ۴٠ درصدی پس از ما ایستاده است و میزان بهرهگیری بدون آسیب ٢٠ درصد است… با چنین روند آسیبزایی در مدیریت خرد و کلان آب و فرهنگ بهرهبرداری از آن، دیگر نیازی به دشمن نداریم و ایران و ایرانی بر شاخه نشسته و بن میبرد…
معاون سازمان محیط زیست میگوید در استانداردهای اتحادیه اروپا نشستِ ۴ میلیمتری زمین در سال و در پی بهرهگیری از آبهای زیر زمینی، وضعیت بحرانی به شمار میآید و این در حالی است که نشست زمین در جنوب تهران ٣۶ سانتیمتر یعنی ٩٠ برابر استاندارد آنهاست! اما شما یک نماینده مجلس را نمیبینید که یقه وزیر نیرو یا رئیس سازمان محیط زیست یا وزیر جهاد کشاورزی را بگیرد و چرایی این بحران را جویا شود. هیچ روشنفکر و هیچ نخبه را ندیدید که به این جنایت آشکار به نسل امروز و نسل فردا اعتراض کند… وزیر کشاورزی پیشین و رئیس کنونی کارگروه بازگرداندن زندگی به دریاچه ارومیه میگوید بیتعارف ما در گذشته و اکنون در بهرهبرداری از آب جنایت کردهایم و هرچند مهندس و دکتریم اما نادانی مهندس و دکتر نمیشناسد..
کشاورز نامدار صادر کننده پسته، در پی گسترش بیبرنامه کاشت و داشت پسته و بهرهگیری نابخردانه آب در کشتزارهایش با افسوسی آمیخته با شجاعت، خود را خائن میخواند… ریشه بیبرنامگیِ پرسش برانگیز کنونی در بهرهگیری از آب را باید در دهه ٣٠ خورشیدی و اجرای اصل ترومن و کپیبرداری بدون پژوهش و بدون بومیسازی دانش و فنآوری وارداتی دانست…. بام ایران، استانی که ١٠ درصد آب کشور را داراست و سرچشمه مهمترین رودهای کشور یعنی کارون، کرخه، دز و زاینده رود، امروز دست کم بیش از ۴٠ روستایَش در بحران آب به سر میبرد …»
این جملهها بخشهایی از متن روی فیلم مستند همراه تصویرهای تکان دهنده «مادر کشی» به نویسندگی، پژوهش و کارگردانی کمیل سوهانی است. فیلم پنجشنبه گذشته در دفتر دوماهنامه «چشم انداز ایران» پخش شد.
سوهانی میگوید «ساخت فیلم ٢ سال به درازا کشیده است و برای پژوهش و ساخت آن دست کم ۴٠ سفر به جاهای گوناگون کشور انجام شده است. فنسالاری- تکنوکراسی- افسار گسیخته با شهوت ساخت و ساز و بوق و کرنای سیاسی و انتخاباتی، مسابقه در ساخت سدهای پر شمار و طرحهای آبی بدون پژوهشهای دانش بنیاد و زیست بوم مدار و… ریشههای بحران کنونی آباند.
ایران که در یکی از کم آبترین مناطق جهان است و ٢ برابر میانگین جهانی تابش آفتاب دارد و یک سوم میانگین جهانی بارش و ٣ هزار سال پیشینه درخشان مدیریت آب در ساختار قناتها، نمیبایست طرحهای آبیاش بر پایه دانشهای ورودی و متکی بر ترجمههای دست و پا شکسته باشد. این طرحها نیازمند هماهنگسازی با فرهنگ ریشهدار آبی کشور و زیست بوم است.»
فیلم با این جملهها به پایان میرسد که: «آیا سرزمین هزاران سالهای که در آن زاده شدهایم دیگر بار میتواند ماوایی برای فرزندانمان باشد؟ آیا راهی برای التیام زخمهایی که بر پیکره این مادر مهربان زدهایم باقی مانده است؟ آیا هنوز فرصت بازگشت از راههای اشتباه گذشته باقی مانده است؟ تنها ماییم که میدانیم!»
فیلم «مادر کشی» بیننده را با تجربه حسی و دردآلودِ نابودی مادر زمین و آب همراه میکند و حسی فراموش نشدنی و آموزندهای را در چشم و دل و اندیشه بیننده مینشاند، که باید دید و تجربهاش کرد.
*آموزگار
منبع: روزنامه شهروند
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای " شمال ما " محفوظ میباشد.
طراح و کدنویس " گیل دیزاین "
دیدگاهتان را بنویسید