شیوه‌هایی مانند یخچال‌ها و آب‌انبارها. اما به‌جرئت می‌توانم بگویم پس از گسترش آب لوله‌کشی در شهرها، هیچ کس برنامه‌ای منظم و مدون در زمینه آگاه‌سازی و حساس‌سازی جامعه نسبت به عرضه و ارزش این نعمت خدادادی تنظیم و تدوین نکرده در حالی که در فرهنگ سنتی مردمان این کشور، آب ارزشمند بوده و جایگاه ویژه‌ای داشته است. این نبود حساسیت نسبت به مهم‌ترین مسئله تاریخ بشری، به‌ویژه در دو دهه اخیر شدت گرفته است.

 به‌طوری‌که امروز شاهد انواع مصارف بی‌رویه و خارج از استاندارد برخی طبقات بالای جامعه هستیم؛ با این ادبیات و توجیه که «چون پولش را می‌دهیم، هرطورکه دوست داشته باشیم، آب را مصرف می‌کنیم» و این «هرطور دوست داشته باشیم» شامل پروخالی‌کردن استخرها و شستن ماشین‌ها و حیاط‌هاست. با وجود این، حتی طبقات متوسط و پایین جامعه نیز که به‌لحاظ مالی توجیه گروه اول را ندارند، به ‌دلیل نبود آموزش‌های لازم، همچنان نسبت به ارزش و کمیابی آب، مطلع و حساس نیستند.

 از سوی دیگر امروز بیش از ٨٠ درصد هدررفت آب در ایران ناشی از کشاورزی و آبیاری به شیوه‌های سنتی است و باز هم متأسف هستم که بگویم این هدررفت هم ناشی از نبود حساسیت لازم در میان کشاورزان برای مدرن‌کردن شیوه‌های کشاورزی و آبیاری‌شان است. شاهد این هم تعداد چاه‌هایی که در همه جای کشور بدون هیچ ضرورت منطقی حفر و آب‌های زیرزمینی به‌صورت بی‌رویه برداشت می‌شود. در صنایع ایران به همین ترتیب تکنولوژی‌های قدیمی استفاده شده است و تکنولوژی‌های کم‌آب‌بر به دلیل بهینه‌نبودن تولید صنعتی استفاده نمی‌شوند.

نتیجه همه اینها امروز وضعی است که نامش بحران کم‌آبی و خشک‌سالی است. امروز اگر خواهان آن هستیم که این بحران به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد، راهی نداریم جز به‌راه‌انداختن یک نهضت همه‌جانبه کنترل مصرف آب در زندگی شهری و بخش‌های اقتصادی. اگرچه برای چنین اقدامی دیر شده اما معتقدم چنین نهضتی مرجح بر استفاده از سلاحی به اسم قیمت‌گذاری است. یادمان نرود که آب جزء حقوق‌ بشر است و نمی‌شود با سلاح بالابردن قیمت‌ها با این مسئله حیاتی برخورد کرد.

 از سوی دیگر این سلاح درباره ثروتمندانی که با شعار «دارم، مصرف می‌کنم» و دست به استفاده بی‌رویه می‌زنند، کارساز نیست. از همین‌رو باید فرهنگی دائمی و همیشگی درباره ارزشمندبودن آب در کشور ایجاد و آموزش‌های لازم در این زمینه از دوره کودکی از طریق انواع رسانه‌ها ارائه شود. در کنار آن باید یک نظارت جدی هم بر مصارف تفریحی، سرگرمی و حتی درمانی آب در شهرها و تلاش برای کاهش مصرف در بخش‌های اقتصادی صورت گیرد.