نوروز 94 فرا رسیده است و استان گیلان با توجه به موقعیت اقلیمی و طبیعی و تاریخی و گردشگری پذیرای میلیون ها مسافر از سراسر کشور خواهد بود و در نوروز سال ۹۳ بر اساس گزارش اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری بیش از ۵/۶ میلیون مسافر به گیلان مسافرت کرده اند و در نوروز سال ۹۴ ، برابر اظهار مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری ، استان گیلان آمادگی ۱۳ میلیون گردشگر را دارد؛ بنابراین ، بسترسازی برای پذیرایی از گردشگران یک نیاز ضروری است که قاعدتا در جنب آماده سازی اسکان مسافران ، تامین موادغذایی مورد نیاز ، حمل و نقل، امنیت و … وجود سرویس های بهداشتی عمومی یکی از مهم ترین نیازهای خدماتی مسافران است که باید مورد توجه قرار گیرد.

موقعیت استراتژیک گیلان در گردشگری

استان گیلان یکی از بهترین و جذابترین مناطق کشور در حوزه گردشگری است و با دارا بودن عرصه های بکر و طبیعی و نعمت فراوان خدادادی و آب و هوای منحصر به فرد در سطح کشور و هم جواری با دریای خزر و نیز استقرار در جلگه های کوه پایه ای دامنه های شمالی البرز و نیز بهره مندی ا ز جنگل های طبیعی فراوان و نیز تنوع توپوگرافی و پوشش گیاهی در عمق جنگل های خود، از جمله بدیع و مفرح ترین مناطق گردشگری طبیعت در سطح کشور و حتی کشورهای همجوار ایران بوده و دارای قابلیت ها و سرمایه های فراوانی از این منظر می باشد.

جایگاه شهرها در رونق و توسعه گردشگری

شهر پایه و اساس توسعه گردشگری است. این صنعت در جامعه شهری به عنوان فعالیت چهارم زندگی شهرنشینی، بر اساس اختصاص دادن فضاهای خاص برای گذران اوقات فراغت و نیازهای مختلف تفریحی، میراثی، تاریخی و… نقش بسیار مهمی در ساختارهای فضایی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به شکل مثبت و منفی از طریق رفت و آمد گردشگران داخلی و خارجی به خود اختصاص داده است. نواحی شهری که جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی بسیار زیادی دارند غالباً مقاصد گردشگری مهمی محسوب می‌گردند. شهرها معمولاً جاذبه‌های متنوع و بزرگی شامل موزه‌ها، بناهای یادبود، تئاترها، استادیوم‌های ورزشی، پارک‌ها، شهربازی، مراکز خرید، مناطقی با معماری تاریخی و مکان‌هایی مربوط به حوادث مهم با افراد مشهور دارا بوده که این امر به خودی خود گردشگران بسیاری را جذب می‌کند.

نخستین شرط موفقیت هر شهر در توسعه گردشگری شهری وجود زیر ساخت های مناسب شهری، مدیریت عاقلانه و مدبرانه در عرصه های سیاسی فرهنگی ، اجتماعی و مانند آن است. دومین شرط برای تضمین موفقیت سیاست توسعه گردشگری شهری، نظم دادن و آمایش جاذبه های شهری و ایجاد تسهیلات و امکاناتی است که دسترسی به جاذبه ها را بیش از پیش آسان سازد. مهم ترین قابلیت های مدیریت شهری برای توسعه و تسهیل گردشگری در شهر عبارتند از: اطلاع رسانی و تبلیغ، تجهیز فضاهای گردشگری، ایجاد پارکینگ در مناطق برخوردار و سرمایه گذاری در زمینه گردشگری.

رشت، شهری با ویژگی های منحصر به فرد

شهر رشت با حدود ۶۵۰/۰۰۰ نفر جمعیت ثابت ، مهم ترین شهری است که در دروازه ورودی استان گیلان قرار دارد و این موقعیت جغرافیایی برای شهر رشت امتیاز بالایی محسوب می‌شود. رشت با داشتن قابلیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری طبیعی، تاریخی و فرهنگی به عنوان یکی از قطب‌های گردشگری در کشور شناخته می‌شود . بر اساس آمارهای موجود تعداد گردشگران ورودی به استان گیلان ۵/۶ نفر بوده است که بخش اعظم آنها از شهر رشت عبور کرده یا در آن اقامت داشته اند. این آمار نشان دهنده قابلیت های بالای شهر رشت در جذب گردشگر در صورت برنامه ریزی مناسب می باشد.

براساس منابع و اطلاعات مختلف موجود در باره جاذبه های گردشگری استان گیلان تعداد ۳۷۵ منبع و جاذبه گردشگری دارای اهمیت در این استان شناسایی شده است که از این تعداد ۳۲ جاذبه گردشگری (۸٫۵ درصد از جاذبه های استان گیلان) در شهرستان رشت واقع شده است که از این جاذبه ها ۹ جاذبه طبیعی شامل پارک و تالاب و رودخانه و… ، ۱۱ جاذبه تاریخی – فرهنگی شامل امامزاده، بقعه،کاروانسرا، مسجد تاریخی و … و ۱۲ جاذبه ویژه گردشگری شامل موزه و بازار و .. دراین شهرستان واقع شده است. این شهر دارای جاذبه های مختلف طبیعی (باغ محتشم، بوستان دانشجو، باغ پرندگان و…)، تاریخی و فرهنگی (آرامگاه میرازا کوچک خان، عمارت کلاه فرنگی، سبزه میدان، کتابخانه ملی رشت، خانه ابریشمی، خانه قدیری و …)، مذهبی (مسجد حاج صمد خان، دانای علی، بقعه متبرکه آقا سید اسماعیل و سید عباس و…)، ویژه گردشگری (بازار اصلی شهر رشت، موزه رشت) و … می باشد که به عنوان نقاط قوت و پتانسیل های جذب گردشگر شهری به شمار می روند .

علاوه بر اینها رشت یکی از مهم‌ترین قطب‌های علمی فرهنگی ایران با هنرمندانی به‌نام و دانشمندانی بزرگ ، شهری سرسبز ، در دل طبیعت و شهری در گستره تاریخ است بهره‌برداری بهینه از منابع و قابلیت‌های گردشگری شهر رشت و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها در ایجاد زیرساخت‌های لازم یکی از مهم‌ترین راهبردها در برنامه‌‌ریزی‌های توسعه شهری به شمار می‌رود و شناخت و معرفی و اطلاع رسانی در مورد جاذبه‌های گردشگری اعم از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، مذهبی و طبیعی و… در شهر رشت می‌تواند در شکوفایی این صنعت و جذب گردشگران بسیار مفید باشد.

خدمات بهداشتی به شهروندان و گردشگران

اما موضوع مهمی که البته در این ایام هم باید به مسئولان یاد آوری شود و هم یکی از مهم ترین مشکلات شهری است اهمیت بهداشت عمومی و دقت در حفظ سلامت جامعه است . زمانی‌که در یک شهر، بهداشت عمومی به‌واسطه نبود خدمات رفاهی ضروری نظیر سرویس‌های بهداشتی، با مسئله و چالش روبه‌رو می‌‌شود، آسیب‌هایی گریبان گیر جامعه خواهد شد که درصورت تداوم، تأثیرات نامطلوبی برجا می‌گذارد.

به اعتقاد کارشناسان مسائل بهداشتی، سرویس‌های بهداشتی از نقاط خطرخیز و ناایمن جامعه محسوب می‌‌شوند. نبود استانداردهای لازم در عمده چشمه‌های موجود در سطح شهر، تهدیدهای فراگیری را پیش روی جامعه قرار داده است. جا‌گیری نامناسب، عدم‌رعایت مسائل بهداشتی در تاسیس و نگهداری، نورگیری نامناسب، غیرقابل استفاده‌بودن برخی از سرویس‌ها خصوصا مواردی که در قسمت‌های خلوت شهر قرار دارد، نبود مدیریت صحیح و نظافت چشمه‌ها، نبود ناظر بهداشتی، تبدیل‌شدن بیشتر سرویس‌ها به مکانی برای سوء‌مصرف و تزریق مواد‌مخدر و دیگر آسیب‌های موجود اجتماعی، بخشی از مسائلی است که کلان شهرهای ما خصوصا رشت، با آن روبه‌رو می باشند.

براساس استانداردهای شهری برای هر هزار نفر باید یک سرویس بهداشتی در نظرگرفته شود. بنابراین اگر جمعیت ثابت و غیر ساکن رشت حدود ۱ میلیون نفر تخمین زده شود، می‌توان نتیجه گرفت که شهررشت به ۱۰۰۰ هزار سرویس‌ بهداشتی نیاز دارد. شهر رشت در این خصوص از ضعف های زیادی برخوردار است اما طی دو ساله اخیر معاونت خدمات شهری شهرداری رشت توانسته است وضعیت سرویس های بهداشتی در شهر را سامان دهد . سرویس های بهداشتی در حال حاضر در ۳۲ نقطه شهر دایر است و تعداد ۱۰۰ چشمه در ۹ نقطه در سال گذشته ایجاد شد و بازسازی کامل سرویس بهداشتی ۲ پارک بزرگ رشت به اتمام رسیده است و در سال ۹۳ – ۳۰۰ میلیون تومان بابت بازسازی سرویس هاس بهداشتی وبیش از ۱ میلیارد تومان برای احداث سرویس های بهداشتی هزینه شده است . اما تا رسیدن به نقطه مورد نیاز فاصله زیادی وجود دارد . مشکل اساسی پیش روی شهرداری رشت، جانمایی سرویس‌های بهداشتی در شهر است که می‌توان آن را سخت‌ترین فعالیت ها ارزیابی کرد چرا که عموماً شهروندان مانع ساخت سرویس بهداشتی در نزدیکی محل زندگی‌شان می‌شوند.

متأسفانه تاکنون نگاه جدی‌ به بحث سرویس‌های بهداشتی نشده و این درحالی است که در سایر کشورهای دنیا نگاه ویژه‌ای به این موضوع شده است، تا جایی که ۱۹نوامبر(۲۸آبان) به‌ عنوان روز جهانی توالت نامگذاری شده است، هم چنین سازمان جهانی توالت وجود دارد که مرکز آن در سنگاپور است، موزه‌ای با عنوان توالت در هند است، سازمان اسکان بشر دستورالعمل‌های متعدد در زمینه اصلاح وضعیت توالت‌ها تدوین می‌کند و علاوه‌بر آن تاکنون ۱۱ اجلاس جهانی در زمینه بحث توالت برگزار شده است که همه نشانگر توجه جدی آنها به این قضیه است . با توجه به اینکه بسیاری از بیماری‌ها از طریق رعایت نکردن اصول بهداشتی در سرویس‌های بهداشتی انتقال می‌یابد بایستی در زمینه سرویس‌های بهداشتی با حساسیت برخورد شود.

در پایان ذکر این نکته لازم است که علاوه بر کلان شهر رشت، به موضوع سرویس های بهداشتی عمومی در سطح استان نیز توجه چندانی نشده و وضعیت کمی و کیفی توالت ها در شهرهای استان اصلا مناسب نیست. این موضوع نه تنها به کابوس گردشگران داخلی خارجی بدل شده بلکه مشکلات و ناراحتی های فراوانی را برای شهروندان و ساکنان ایجاد کرده است. امری که علی رغم پیشینه فرهنگ ایرانی و تأکیدات دین مبین اسلام در زمینه نظافت به هیچ وجه در شأن مردم ما نبوده و برنامه های علمی و عملی و سرمایه‌گذاری های متناسبی هم در این رابطه صورت نپذیرفته است. از این رو، این انتظار وجود دارد که هم مدیریت شهری رشت وهم دیگر شهرداری ها و دهیاری های استان با همکاری دیگر دستگاه ها و شهروندان ، نسبت به توسعه و ساماندهی و نگهداری و بهینه سازی کمی و کیفی وضعیت سرویس های عمومی در شهر رشت و استان گیلان اقدام نمایند.

منبع: گیل خبر