روایتی از مرکز اکوتوریستی جیرسر باقرخاله
رضا جلوس فعلی
شمال ما؛
در بخش خمام و در حدود ۱۸ کیلومتری شهر رشت، جیرسر باقرخاله قرار دارد؛ روستایی که در گذشته بخشی از قرق طبیعی گیلان و پناهگاه حیاتوحش منطقه بود. چند سالی است که این محدوده با عنوان «مرکز اکوتوریستی جیرسر باقرخاله» فعالیت میکند و هنوز هم یکی از مناطق بکر و سبز گیلان بهشمار میرود.
جاذبه اصلی این مکان، دشت پهناور و رودخانهای آرام است که از میان آن میگذرد؛ رودخانهای که زیستگاه پرندگان بومی و مهاجر و محل فعالیت کایاکسواران است. هنگام حضور من، دشت پر از گاو و گاومیشهایی بود که آزادانه در میان علفزار میچریدند؛ صحنهای زنده از پیوند دیرینهی انسان و طبیعت گیلان.
اما در دل این آرامش، ناآرامی پنهانی جریان دارد. صدای موتور موتورسواران محلی و تیلرهایی که شبیه توکتوکهای هندی هستند و مسافران را اینور و آنور میبرند، با موسیقی آزاردهنده و بلند که فضا را ملتهب و آلوده میسازد، و در دشت زیبا و بکر میپیچد. این رفتوآمدهای بیوقفه سکوت زمین را در هم میشکند و فضای قرق را به صحنهای شلوغ و ناسازگار بدل میکند. در جایی که قرار بود نماد اکوتوریسم و همزیستی انسان و طبیعت باشد، نوعی تهاجم آرام در حال شکلگیری است؛ تهاجمی از جنس ناآگاهی و بینظمی.
جیرسر باقرخاله نمونهای روشن از درگیری فضاهای بکر با تدابیر متخاصمانه است. نیت اولیه، توسعهی گردشگری و ایجاد فرصت اقتصادی برای جامعهی محلی بوده، اما نتیجه، خدشه بر همان بکر بودن طبیعت است. صدای پرندگان در هیاهوی موتور و تیلرها گم میشود و دشت، آرامآرام به محلی برای تفریح پرسروصدا بدل میگردد.
چرا محیطهای طبیعی ما اینقدر سریع فرسوده میشوند؟ چرا هنوز یاد نگرفتهایم در طبیعت باشیم، نه بر آن؟
اکوتوریسم، اگر با آگاهی زیستمحیطی همراه نباشد، چیزی جز شکلی تازه از تخریب نیست. حضور گردشگران میتواند منبع درآمدی برای روستا باشد، اما بدون آموزش، برنامهریزی و احترام، نتیجه چیزی جز نابودی تدریجی زیستبوم نخواهد بود.
جیرسر باقرخاله هنوز نفس میکشد؛ رودخانهاش جاری است، پرندگانش پرواز میکنند و مه صبحگاهی روی دشت مینشیند. در پایان روز، غروب زیبا و پهنهی وسیع دشت تصویری ماندگار از طبیعت بکر گیلان به جا میگذارد. اما این نفسها دیگر آرام نیستند. اگر سکوت زمین را نشنویم و تنها برای تفریح به آن نزدیک شویم، فضاهای بکرمان یکییکی از دست خواهند رفت و آنگاه تنها چیزی که میماند، طبیعتی خسته از تدابیر متخاصمانه انسان خواهد بود.
رضا جلوس فعلی – معمار (کارشناس ارشد مهندسی معماری)
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای " شمال ما " محفوظ میباشد.
طراح و کدنویس " گیل دیزاین "
دیدگاهتان را بنویسید