شمال ما؛
یکی از دغدغههای جدی در حوزه پزشکی، کیفیت آموزش و ورود افراد به حرفهای است که مستقیماً با جان انسانها سروکار دارد. من این دغدغه را نه فقط از نظر نظری، بلکه از نزدیک تجربه کردهام: مادر من در ICU به دلیل خطای پزشکی حضور دارند و بابت همسرم بارها شاهد کمبود مهارت و رفتار ناصحیح برخی پزشکان در بیمارستان بوده ام. این تجربههای شخصی نشان میدهد که حتی تحصیلات تکمیلی و مدارک رسمی، تضمینی برای توانایی واقعی پزشکان نیست.
مسیر طولانی تحصیل پزشکان شامل دورههای پایه، پیشبالینی، کارآموزی بالینی، انترنی و رزیدنتی است. در این مسیر، آزمونهای کتبی و عملی و ارزیابیهای بالینی متعدد وجود دارد، اما نکته مهم این است که توانایی عملی، اخلاق حرفهای و استعداد فردی همیشه به شکل کامل سنجیده نمیشود. بسیاری از انترنها و حتی رزیدنتها، با وجود گذراندن دورهها و دریافت مدارک، ممکن است برای مواجهه مستقیم با بیماران مناسب نباشند.
نظام پزشکی، با وجود نقش نظارتی و صدور پروانه، بیشتر بر مدارک و تکمیل مراحل آموزشی تمرکز دارد تا ارزیابی واقعی توانمندی عملی و تناسب فرد با حرفه بالینی. این کمبود در ارزیابی باعث میشود افرادی وارد محیط بالینی شوند که شاید مهارت، علاقه یا استعداد لازم برای مراقبت از بیماران را نداشته باشند. تجربه تلخ ICU مادرم نمونهای واضح از پیامد این ضعفهاست و نشان میدهد که سیستم آموزشی حتی با همه آزمونها و مدارک، نمیتواند تضمین کند که هر پزشک آماده و شایسته بالین است.
رفتار و مهارت پزشکان در ارتباط با بیماران اهمیت حیاتی دارد. ارتباط درست و اخلاق حرفهای، تصمیمگیری سریع و مناسب در شرایط بحرانی، همگی بخش مهمی از حرفه پزشکی هستند که تنها با آموزش نظری قابل کسب نیستند. درست مثل نقش منابع انسانی در مدیریت پروژههای مهندسی، هر اقدام پزشک اثر مستقیم بر سلامت و امنیت بیمار دارد. کمبود آموزش مهارتهای بینفردی و اخلاق حرفهای، ضعفهای نظام آموزشی را برجستهتر میکند و مشاهده همسرم در بیمارستان بارها این حقیقت را تأیید کرده است.
مقایسه با سایر رشتهها، مانند معماری یا مهندسی، نشان میدهد که فارغالتحصیل شدن همیشه به معنای ورود مؤثر به حرفه نیست. در پزشکی، تفاوت توانایی واقعی و مدارک رسمی میتواند به هزینه جانی منجر شود، بنابراین نیاز به بازنگری جدی در سنجش استعداد، مهارت عملی و اخلاق حرفهای وجود دارد.
در نهایت، مسیر آموزش پزشکی ساختاریافته و کامل است، اما تضمینی برای تناسب همه افراد با حرفه بالینی وجود ندارد. تجربه شخصی من و مشاهدات نزدیکانم نشان میدهد که اصلاح نظام آموزشی، تقویت مهارتهای نرم و اخلاق حرفهای، و بازنگری در نقش نظام پزشکی در کنترل کیفیت حرفهای، ضرورتی غیرقابل انکار است. تنها با این اقدامات میتوان از ورود افراد غیرمناسب به محیط بالینی جلوگیری کرد و امنیت و سلامت بیماران را تضمین نمود.
رضا جلوس فعلی – معمار (کارشناس ارشد مهندسی معماری)
دیدگاهتان را بنویسید