شمال ما: آنچه امروز در لاکان رشت رخ میدهد، صرفا یک معضل زیستمحیطی نیست، بلکه بازتابی از خلأ نظارت و عدم پاسخگویی در مدیریت شهری است.
در ماههای اخیر، ساکنان منطقه لاکان رشت با پدیدهای تلخ و نگرانکننده دست به گریباناند: بوی متعفن و آزاردهندهای که احتمالا از محدوده مرکز کود آلی این منطقه متصاعد میشود و هوای پاک و قابل تنفس را از مردم سلب کرده است.
در حالی که مرکز یادشده با هدف مدیریت پسماند و تولید کود آلی فعالیت میکند، آنچه امروز در عمل رخ داده، تبدیل این مرکز به محلی برای دپوی زباله و انتشار گسترده آلودگیهای زیستمحیطی است. بوی تند زبالههای تخمیرشده در بسیاری از ساعات شبانهروز فضای شهرکهای مسکونی اطراف را پر میکند؛ بهگونهای که امکان باز کردن پنجرهها یا تردد در فضای باز وجود ندارد.
انباشت زباله در فضای باز و فقدان مدیریت اصولی در فرآیند کمپوستسازی، منجر به انتشار گازهای خطرناک از جمله سولفید هیدروژن و آمونیاک میشود؛ گازهایی که نهتنها عامل اصلی بوی نامطبوع هستند، بلکه اثرات مخربی بر آب، خاک و پوشش گیاهی منطقه بر جای میگذارند. بر اساس اصول علمی مدیریت پسماند، عدم رعایت تناسب رطوبت، تهویه و زمانبندی فرآیند تخمیر میتواند خطر نشت شیرابه و انتشار آلودگیهای ثانویه را افزایش دهد.
از منظر بهداشتی، پیامدهای این شرایط نگرانکنندهتر است. پزشکان هشدار میدهند که قرار گرفتن در معرض مداوم هوای آلوده به گازهای مضر میتواند باعث بروز سردرد، حالت تهوع، سرفههای مزمن، تحریک چشم و حتی مشکلات عصبی در درازمدت شود. این نگرانی زمانی جدیتر میشود که بدانیم در اطراف این مرکز، هزاران خانواده، کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای زندگی میکنند.
موضوع اما فقط به سلامت یا آلودگی ختم نمیشود؛ بلکه ابعادی عمیقتر و بنیادیتر در حوزه حقوق شهروندی دارد. طبق اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفهای عمومی تلقی میگردد». اگر شهروندان یک منطقه از هوای پاک محروم شدهاند و نهادهای مسئول پاسخی درخور ارائه نمیکنند، این بهمعنای تضییع مستقیم حقوق اولیه زیستمحیطی مردم است.
مطالبه امروز مردم لاکان روشن است: بازگشت به حداقل استانداردهای زیستی؛ هوایی که بشود آن را تنفس کرد. نهادهای مسئول از جمله شهرداری رشت، سازمان مدیریت پسماند، اداره کل محیط زیست گیلان و حتی وزارت کشور، باید با شفافیت و مسئولیتپذیری نسبت به این بحران زیستمحیطی پاسخگو باشند.
لاکان نفس ندارد؛ این صرفا یک استعاره نیست، صدای خفهشده هزاران نفری است که حق زندگی سالم را از دست دادهاند. آنچه امروز در لاکان رخ میدهد، صرفا یک معضل زیستمحیطی نیست، بلکه بازتابی از خلأ نظارت و عدم پاسخگویی در مدیریت شهری است. تداوم آن، نهتنها سلامت شهـروند را در معرض خطر قرار داده، بلکه نشانه کمرنگ شدن اصول عدالت محیطزیستی است. رسیدگی به این موضوع، آزمونی جدی برای میزان مسئولیتپذیری نهادها و سنجش تعهد آنها به سلامت و کرامت شهروندان خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید