شمال ما؛
در نشست دوم مرداد استاندار گیلان با احزاب و فعالان سیاسی گیلان، سؤالی کلیدی و بنیادین مطرح شد:
«چه باید کرد تا گیلان در همه بخشها پیشرفت کند؟»
سؤالی که فراتر از یک دغدغه اداری، بیانگر یک انتظار تاریخی و یک مطالبه عمومی است.
یادداشت پیشرو، تلاشی است در پاسخ به این پرسش، از زاویه نگاه یک کنشگر سیاسی و پژوهشگر مسائل توسعهای.
از شعار تا عمل: چگونه میتوان گیلان را به مسیر توسعه بازگرداند؟
پیشرفت همهجانبه استان گیلان، مستلزم عبور از رویکردهای سطحی و روزمرهنگر به توسعه و حرکت به سوی یک الگوی جامع، بومیسازیشده و مشارکتمحور است. گیلان، با وجود ظرفیتهای طبیعی، انسانی، تاریخی و جغرافیایی ممتاز، همچنان از چالشهایی چون ضعف در حکمرانی محلی، تمرکزگرایی اداری، فرسایش سرمایه اجتماعی، مهاجرت نخبگان، و فقدان برنامه توسعهمحور در رنج است.
نخستین گام در مسیر پیشرفت، تعریف دقیق «مسئله گیلان» در هر حوزه (اقتصاد، کشاورزی، آموزش، محیط زیست، صنعت و فرهنگ) است. نمیتوان بدون تشخیص صحیح، درمانی مؤثر پیشنهاد داد. گیلان نیازمند یک اطلس چالشهای توسعهای است که با مشارکت دانشگاهها، گروههای تخصصی، نهادهای مدنی و مدیران اجرایی تهیه شود.
گام دوم، تقویت زیرساختهای نرم توسعه است. بدون ارتقای سرمایه انسانی، شایستهگزینی، شفافیت، نظم نهادی و توانمند کردن ساختارهای اجرایی در سطح شهرستانها، حتی بهترین طرحها نیز محکوم به شکست خواهند بود.
از دیگر سو، باید از تمرکز بر پروژهمحوری خارج شویم و به سمت «فرآیندمحوری» در توسعه حرکت کنیم. پیشرفت پایدار، حاصل توازن میان توسعه اقتصادی، عدالت اجتماعی و پایداری زیستمحیطی است. تجربه نشان داده که سرمایهگذاریهای شتابزده بدون مطالعه، نهتنها به توسعه نمیانجامند، بلکه نارضایتی عمومی، تخریب منابع و ناکارآمدی اداری را تشدید میکنند.
در نهایت، مهمترین پیشنیاز موفقیت، اعتمادسازی و بسیج ظرفیتهای اجتماعی است. نخبگان، احزاب، دانشگاهیان، بخش خصوصی، جوانان و جامعه مدنی باید احساس کنند که «در بازی توسعه، شریکاند نه تماشاچی». ایجاد شوراهای راهبردی توسعه با حضور فعالین غیردولتی، افزایش شفافیت در تصمیمسازیها و پاسخگو کردن مدیران، شرط لازم برای این تحول فرهنگی و اجرایی است.
در یک کلام، پیشرفت گیلان نه در گرو چند پروژه عمرانی بلکه در گرو بازآفرینی نظام تصمیمسازی، گفتمان توسعهمحور، و احیای پیوند مردم و حاکمیت در فرآیند حکمرانی محلی است.
انوشیروان مباشرامینی
دیدگاهتان را بنویسید