اسماعیل کهرم

شمال ما؛

 

چندی قبل رئیس‌ سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد که این مواد توسط دانشگاه یزد برای مدت ۳/۵ سال مورد مطالعه قرار گرفته‌اند و آثار مضر بودن در آنها مشاهده نشده. با تمام احترامی که برای همه دانشگاه‌های ایران عزیزم قائل هستم باید تأئید کنم که دانشگاه‌های آکسفورد، کمبریج، سوربن، کلن، هامبورگ، برلین، وین و… همگی محصولات G.M را غیرقابل اعتماد برای مصرف در کشورهای متبوع خود می‌دانند.

سال گذشته یک روز که به پارک پردیسان (محل استقرار سازمان حفاظت محیط‌زیست)، رفته بودم اوضاع را عجیب و غریب حس کردم.
در جاده‌های داخل پارک که به «برج» محل ساختمان محیط‌زیست منتهی می‌شد، تعداد زیادی از جوانان را دیدم که با چه حالت عجیب و خاصی در فواصل معین ایستاده بودند و از خود «سلفی» می‌گرفتند. یکی، دو نفر سعی کردند اتومبیل بنده را متوقف کنند و بالاخره مقابل آخرین نفر ایستادم. یک دختر خانم بود که او هم عکس سلفی می‌گرفت. شیشه را پایین دادم و گفتم: سلام بانو چه خبر؟ بنده را شناخت، سلام و علیکی کرد و گفت: ما آمده‌ایم از کارهای شما در محیط‌زیست انتقاد کنیم. گفتم از کدام کارها؟ ظاهرا این روزها دیواری از محیط‌زیست کوتاه‌تر نیست.

ایشان گفت: همین مخالفت شما با محصولات تراریخته! ما موافق اینگونه محصولات هستیم و فکر می‌کنیم آینده متعلق به این غذاها و محصولات کشاورزی است، سپس برگه‌ای به دستم داد و مشغول سلفی گرفتن شد. محصولات تراریخته دیگر چه صیغه‌ای است؟ یادم آمد که وقتی در انگلستان مشغول تحصیل و بعد کارکردن بودم این بحث در مورد محصولات «genetically mod pied» خیلی داغ بود! این محصولات بعدها به G.M معروف و موجب جنگ تمام‌عیار بین ایالات متحده آمریکا و اروپا شدند که هم‌اکنون پس از حدود ۲۰ سال ادامه دارد!

و اما جنگ بر سر چیست؟ موضوع کدام است؟حقیقت آن است که دانشمندان ژنتیک بعد از مدت‌ها تحقیق و تفحص به این نتیجه رسیدند که می‌توان از طریق ژنتیکی به داخل ژن محصولات کشاورزی دست‌درازی کرد و برخی از خصوصیات این محصولات را به نفع خود تغییر داد. مثال: تصور بفرمایید که یک کامیون گوجه‌فرنگی از کازرون (پریشان سابق) و یا برازجان، راه افتاده و بعد از ۲ یا ۳ روز به تهران می‌رسد. در تخلیه بار در میادین تهران متوجه می‌شویم که حدود یک سوم محصول چنان له شده که شاید فقط بتوان از آن رب گوجه تهیه کرد! چرا؟ چون پوسته این گوجه‌ها بسیار نازک بوده و در طول حرکت و فشاری که به آنها وارد می‌آید، کاملا از فرم می‌افتد و عامل مشتری‌پسندی خود را از دست می‌دهد و این امر موجب کاهش گوجه‌فرنگی مطلوب در بازار شده و قیمت آن نیز افزایش می‌یابد. راه چاره چیست؟ دانشمندان ژنتیک به این نتیجه ‌رسیدند که می‌توانند با دستکاری ژنتیکی برخی از خصوصیات گوجه‌فرنگی را به نفع ما تغییر دهند. مثلا می‌توانند رنگ زرد نامطلوب گوجه را تبدیل به رنگ قرمز مورد علاقه مشتری کنند، شکل آن را از بیضی به گرد تغییر دهند که فشار را بهتر تحمل کند یا اینکه پوست گوجه‌ها را ضخیم‌تر کنند تا در مقابل فشار مقاومت بهتری داشته باشد. سال‌ها طول کشید تا صفت‌های مورد علاقه بشر در محصولات گوناگون تقویت شود. ایالات متحده آمریکا در این زمینه پیشتاز بوده و هزینه‌های فراوانی را برای رسیدن به هدف تحمل کرد.

برای بازاریابی این نوع محصولات که انواع تغییرات در مورد آنها اعمال شده بود ایالات متحده روی بازار اروپا خیلی حساب می‌کرد ولی با معرفی اینگونه محصولات به بازارهای اروپایی، این محصولات زیر ذره‌بین متخصصان اروپایی رفت و نمره قبولی دریافت نکرد. هرگونه محصولات غذایی یا کشاورزی که به اروپا وارد می‌شود باید از ۲۸ کشور اتحادیه اروپا کارت سفید دریافت کند که این محصولات به هیچ عنوان برای مردم و محیط‌زیست، ضرری تولید نمی‌کند. طی سالیان گذشته ایالات متحده آمریکا که تولیدکننده و سرمایه‌گذار تولید محصولات G.M است، نهایت سعی، تلاش و انواع فشار را بر اتحادیه اروپا وارد کرده ولی تا امروز در این زمینه توفیقی نداشته است. ولی چرا؟

مقررات گاه سختگیرانه کشورهای اروپایی برای دریافت محصولات گوناگون غذایی و کشاورزی، ایجاب می‌کند که محصولات نوظهور، سال‌ها مورد معاینه و ارزیابی موشکافانه قرار گیرند تا آنکه سودمندی یا بی‌ضررماندن آنها به اثبات برسد.

لازم به توضیح است که محصولات G.M به طور دائم توسط آزمایش‌های گوناگون در سطوح گوناگون تجزیه می‌شوند و گزارش‌هایی مفصل به اطلاع دولت و مردم در کشورهای گوناگون می‌رسند. نتیجه این تحقیقات تاکنون موید آن است که دانشمندان طرازاول جهان که در کشورهایی مانند انگلستان، فرانسه، آلمان، اتریش و… غذاهای G.M را مورد آزمایش قرار داده‌اند، مطمئن نیستند که این مواد برای انسان بی‌ضرر هستند! و کماکان از پذیرش این مواد پرهیز می‌کنند. در ایران عزیز خودمان هم این مواد به عنوان «تراریخته» شناخته می‌شوند و این بحث اینجا نیز ادامه دارد که آیا این مواد برای انسان ضرر دارد یا نه؟

چندی قبل رئیس‌ سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد که این مواد توسط دانشگاه یزد برای مدت ۳/۵ سال مورد مطالعه قرار گرفته‌اند و آثار مضر بودن در آنها مشاهده نشده. با تمام احترامی که برای همه دانشگاه‌های ایران عزیزم قائل هستم باید تأئید کنم که دانشگاه‌های آکسفورد، کمبریج، سوربن، کلن، هامبورگ، برلین، وین و… همگی محصولات G.M را غیرقابل اعتماد برای مصرف در کشورهای متبوع خود می‌دانند. و اما از بنده می‌پرسند که تو خود این غذاها را مصرف می‌کنی؟ یادم می‌آید سال‌های پیش نوشابه‌ای را حضور یک رهبر دینی معرفی کردند و پرسیدند که این نوشابه حلال است یا حرام و آن بزرگوار فرمود: «من نمی‌خورم». در خانه اگر کس است… .

منبع: همشهری


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *