بابک مهدیزاده
شمال ما؛
بزرگ ترین پارک شمال ایران با ۴۵۰ هکتار در منطقه لاکان شهر رشت افتتاح و توسط شورای شهر به نام «باغ طبیعت» نامگذاری شد. نام و عنوانی پرطمطراق و دهان پرکن. این درست که تاسیس پارک و افزایش سرانه فضای سبز شهری برای شهری که حتی سرانه اش پایین تر از سرانه فضای سبز شهر کویری یزد است در ذات خود موثر و قابل ستایش است اما آیا صرف وجود یک پارک می تواند پایان یک راه باشد و همه خوش و خرم باشند؟ سال گذشته به مناسب افتتاح پارک مفاخر یادداشتی نوشته بودم و نکاتی را متذکر شدم. این بار با افتتاح یک پارک دیگر که البته در نوع خودش میمون و مبارک است همان نکات را مجددا یادآوری می کنم. باشد که با آمدن تیم جدید بر مسند شهرداری رشت که متعلق به طیف مدرن گرای مدیریت شهری هستند بازنگری عمیقی در کارکرد پارک ها به وجود بیاید.
۱- طبقه متوسط در کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه از جایگاه اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بالایی برخوردار است و لذا دولتها سعی بر آن دارند که وسایل تفریح و آرامش خیال این طبقه را فراهم کنند. طبقه متوسط به لحاظ وضعیت مالی، توان انتخاب تفریحات لوکس طبقات بالا جامعه را ندارد. از اینرو پارکها و فضاهای سبز، اماکن مورد استقبال شهروندانی هستند که میخواهند چندساعتی را در کنار خانوادههایشان با ارزانترین قیمت ممکن سپری کنند. اما حتی میتوان کارکرد سنتی پارکها را مدرنتر نیز کرد؛ یعنی پارکها را به اماکنی تبدیل کرد که فقط جایی برای نشستن و خوردن غذاهای خانگی و بازیهای محدود نباشد. برگزاری همایش و جشنوارههای هنری، مانند نمایشگاه کتاب، تئاتر خیابانی، نمایشگاه عکس و نقاشی و حتی فستیوالهای موسیقی، میتواند طیف فرهنگی طبقه متوسط را با پارکها آشتی دهد و ساعات شهروندان دیگر را به نحو بهتر، مطلوبتر و توام با امر آموزشی و فرهنگی پر کند. مطمئنا دسترسی آسان و ارزان شهروندان به جشنوارههای فرهنگی- هنری میتواند بخش قابل توجهی از اوقات فراغت و برنامههای تفریحی آنها را تامین کند.
۲- مدرنیته قواعد زندگی کردن در کنار همدیگر را تغییر داده است و اهالی کشورهای توسعهیافته برای رفع نیازهای زندگی روزمرهشان یاد گرفتهاند که چگونه با همدیگر همکاری کنند و در این یادگیری پارکها نقش قابل توجهی ایفا کردهاند. اصولا پارکها، محصول دنیای مدرن و نیاز روزافزون انسانها برای بودن و زیستن در کنار همدیگر است. در ایران هم وضع به همین منوال است. محلهها عوض شدهاند و دیگر خبری از کلونیهای کوچک همسایهها نیست. ایرانیها نیز به مانند اهالی هر کشور دیگری، باید در کنار هم بودن را بیشتر تجربه کنند، خصوصا کودکان امروزی. اگر تا همین چند سال پیش هم نسلان من از صبح تا شام اوقات خود را در کوچهها با بازیهای جمعی همچون هفتسنگ و فوتبال گلکوچک و تیلهبازی و دهها بازی دیگر میگذراندند، نسل امروز بازیهایش بیشتر محدود به بازیهای تکنفره کامپیوتری شده است. نسل امروز بیش از هر چیزی به وارد شدن در اجتماع به نحو مناسب و یادگیری قواعد زندگی دستهجمعی و روحیه تعاون نیاز دارد و پارکها میتوانند تا حدود زیادی این نیاز اصلی زندگی مدرن را برطرف سازند. برگزاری مسابقات ورزشی و بازیهای محلی دستهجمعی، هم میتواند زندگی اجتماعی را به کودکان یاد دهد و هم حس رقابت به دور از حسادت را در آنها ایجاد کند. همچنین برگزاری جشنوارههایی مانند جشنواره غذا، لباس، صنایعدستی و مسابقات ورزشی و بازیهای مختص به بزرگسالان، هم میتواند برنامه جذابی برای اوقات فراغت بزرگسالان باشد و هم آنها را دوباره کنار همدیگر جمع و فاصله عاطفی میان انسانها را کم کند. همچنین اعتماد در حال از بین رفتن را افزایش دهد.
۳- پارکها نمود عینی محیطزیست شهرها هستند و بهترین الگو برای آموزش محیط زیستی تک تک اهالی شهر از کودک تا بزرگسال. درختان سر به فلک کشیده و طبیعت سبز محصور شده در دود ماشینها و کارخانهها، در کنار برگزاری همایشهای آموزشی در پارکها میتوانند بهترین و موثرترین راه فرهنگسازی حفظ محیطزیست در شهرها باشند. در کشورهای توسعهیافته نظیر انگلستان، پارکها کاربرد حیاتوحش شهری را نیز دارند. میتوان برفرض مثال در پارک بزرگ لندن پلیکانها را دید که در کنار دریاچه مصنوعی از دست شهروندان غذا میخورند یا دستههای طوطی را دید که بر فراز درختان منتظر پاشیدن دانه و غذا توسط انسانها هستند.
۴- پارکها بهترین مکانهای گردشگری شهری هستند، برای مسافرینی که از شهرهای دیگر میآیند. پارکهای زیبایی که هرروز میزبان برگزاری همایشهای فرهنگی و جشنوارههای تفریحی هستند و در اطرافشان رستورانها و کافههای آبرومند و شیک دیده میشوند، میتوانند یکی از بهترین مکانهای جذب گردشگر باشند و صد البته درآمدزا برای شهروندان شهر میزبان و اهالی ساکن کنار پارکها.
۵- باید از مقامات شهری رشت برای افتتاح پارک لاکانشهر تشکر کرد اما در عین حال هشدار هم داد که اگر این عزیزان کارشان را تمام شده بدانند زخمی دیگر را بر پیکره شهر وارد کردهاند. کار تازه آغاز شده است و باید به فکر مدرن کردن کارکرد پارکها با کسب تجربه از نمونههای خارجیاش بود وگرنه این پارک هم به مأمن افراد بیکار، معتاد، نابهنجار و به مکانی برای گذراندن روزمرگیها تبدیل میشود.
منبع: گیلان فردا
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای " شمال ما " محفوظ میباشد.
طراح و کدنویس " گیل دیزاین "
دیدگاهتان را بنویسید