محمد پورخوش سعادت

شمال ما؛

 

نوروزبل، جشنی که ریشه در تاریخ و سنت‌های دیرپای مردم دیلم و گیلان دارد، فراتر از آیینی گذار از زمان به زمان است؛ این مناسک سنتی همچون مظهری زنده از استمرار فرهنگ و هویتی است که طی قرون متمادی در متن زیست‌بوم طبیعی و اجتماعی این سرزمین شکل گرفته و پیوسته پابرجا مانده است. این جشن، نمود بارزی است از همبستگی اجتماعی، تعلق جمعی و پیوند ناگسستنی انسان با طبیعت و محیط پیرامونش؛ پیوندی که سرشت گیلان را در اعماق وجود خود جای داده است.

نگاهی جامعه‌شناسانه به نوروزبل، آن را نه تنها کنشی جمعی برای بازتولید هویت محلی و تقویت سرمایه اجتماعی، بلکه عاملی فرهنگی می‌داند که با گردهم آوردن عناصر متکثر جامعه، مناسبات انسانی و نمادهای فرهنگی را بازسازی و بازتعریف می‌کند. این فرآیند بازخوانی فرهنگ محلی، پاسخی است به یکنواخت‌سازی فرهنگی ناشی از جهانی‌شدن، و عاملی تعیین‌کننده در حفظ تنوع و غنای فرهنگی ایران زمین.

نوروزبل، فراتر از حافظه جمعی و سنت‌های گذشته‌ است؛ این آیین‌ها محملی برای نوآفرینی فرهنگی و مقاومت خلاقانه در برابر تغییرات شتابان اجتماعی هستند. نوروزبل نه تنها بیانگر سبک زندگی منحصربه‌فرد این خطه است، بلکه بازتاب پیوند عمیق فرهنگ، طبیعت و اجتماع در ساختار اجتماعی گیلان است.

این رویداد در امتداد فرهنگ ایران بزرگ و گنجینه بی‌کران خرده‌فرهنگ‌های آن قرار دارد. خرده‌فرهنگ‌ها، سرمایه‌هایی سترگ و مقوم هویت کلان ایران‌اند که می‌بایست به مثابه ریشه‌های تنومند یک درخت بزرگ، پاس داشته و تقویت شوند. برخلاف آنچه برخی می‌پندارند، خرده‌فرهنگ‌ها در تضاد با هم نیستند، بلکه در هم‌آمیختگی و تکامل فرهنگی نقش بنیادین ایفا می‌کنند.

نهادهای فرهنگی استان گیلان می توانند با اتخاذ رویکردی راهبردی و جامع، زمینه‌های بهره‌برداری از نوروزبل را فراهم سازند؛ به گونه‌ای که این جشنواره به مثابه نمادی برجسته در سطح ملی و فراملی معرفی شود. برگزاری سالانه جشنواره‌ای فرهنگی-هنری با تمرکز بر موسیقی، نمایش آیین‌های بومی و هنرهای سنتی، می‌تواند عرصه‌ای پویا برای حضور و مشارکت گسترده مردم و هنرمندان محلی فراهم آورد. همچنین، پشتیبانی رسانه‌ای وسیع و هماهنگ از سوی صدا و سیما و دیگر رسانه‌ها، گامی حیاتی در جهت گسترش آگاهی و شناخت عمومی نسبت به این میراث فرهنگی است.

افزون بر این، تقویت همکاری میان دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی در زمینه مستندسازی، پژوهش‌های تاریخی و جامعه‌شناسی پیرامون نوروزبل، نقشی اساسی در حفظ و انتقال دانش فرهنگی و تاریخی به نسل‌های آتی ایفا می‌کند. در نهایت، طراحی و توسعه بسته‌های گردشگری تخصصی که تلفیقی از طبیعت، تاریخ و فرهنگ گیلان باشند، می‌تواند به شکوفایی اقتصادی منطقه کمک کرده و تجربه‌ای منحصر به فرد برای گردشگران داخلی و خارجی رقم زند.

نوروزبل، نه تنها یک آیین کهن بلکه فرصت مغتنمی است برای بازخوانی و پاسداشت هویت و فرهنگ اصیل گیلان، سرمایه‌ای ملی و منطقه‌ای که شایسته است همواره در زمره ارزش‌های برتر این دیار و پیشانی برند فرهنگی استان بدرخشد.

 

محمد پورخوش سعادت


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *