آیین سنجه‌زنی، سنتی چند صد ساله؛



شمال ما: با فرارسیدن شب اول محرم، مردم شهر تاریخی ماسوله طبق سنتی چند صد ساله، آیین سنجه‌زنی را در محله‌های خود برگزار کردند؛ مراسمی آئینی که با احترام به امامزاده و وحدت چهار محله، طنین‌انداز آغاز رسمی سوگواری حسینی در کوچه‌های سنگ‌فرش‌شده این شهر می‌شود.

 

به گزارش خبرگزاری فارس، همزمان با غروب آخرین روز ماه ذی‌الحجه، صدای سنج، کوچه‌های مه‌گرفته ماسوله را درنوردید تا نوای آغاز محرم را به گوش هر خانه‌ای در این شهر تاریخی برساند. مراسم سنجه‌زنی، یکی از آیین‌های دیرینه مردم ماسوله است که قدمت آن به بیش از سه قرن می‌رسد و به عنوان رسمی مقدس، در شب حلول ماه محرم برگزار می‌شود.

در این آیین که امسال نیز همچون سال‌های گذشته با حضور پرشور اهالی برگزار شد، نمایندگان چهار محله اصلی شهر—مسجدبر، خانه‌بر، کشه‌سر و اسدمحله—به شکل سنتی و منظم، با سنج‌هایی در دست، در کوچه‌ها به حرکت درآمدند. هر محله، تنها یک سنج‌زن دارد و انتخاب این فرد نیز بر اساس سنت‌های خانوادگی و میراثی انجام می‌شود.

بر اساس رسوم، آغاز آیین سنجه‌زنی باید از محله‌ی مسجدبر باشد؛ محله‌ای که بقعه امامزاده عون‌ابن‌علی (ع) در آن قرار دارد. این تقدم، نه فقط نشانی از احترام، بلکه نشانه‌ای از نظم و حرمت‌گذاری جمعی در فرهنگ ماسوله‌ای‌هاست. سایر محله‌ها تا زمانی که مسجدبر آغاز نکرده باشد، مجاز به سنج‌زنی نیستند. تخطی از این سنت نانوشته، در گذشته‌ها با جریمه‌های اجتماعی و نکوهش روبه‌رو می‌شده است.

امسال نیز مردم با لباس‌های مشکی، کودکان در کنار پدران و مادران، و پیرمردانی که خود روزگاری سنج‌زن بودند، در مراسم حضور یافتند. پس از اجرای سنج‌زنی، دسته‌های سینه‌زنی در فضایی پر از نور شمع و صدای نوحه، از معابر اصلی شهر عبور کردند و به سوی بقعه امامزاده حرکت نمودند.

در پایان مراسم، با چای دارچین، نان و کیک‌های محلی از عزاداران پذیرایی شد. گردشگران ایرانی و خارجی نیز که در ماسوله حضور داشتند، از دیدن این آیین سنتی با شور و احترام عکس و فیلم تهیه کردند.

ابراهیم جعفری، یکی از بزرگان حاضر در این مراسم، می‌گوید: «این سنج‌ها برای ما، فقط ابزار نیستند. هر صداشون، انگار تپش قلب محرم تو ماسوله‌ست. اگر شب اول محرم سنج نزنیم، انگار هنوز ماه عزا شروع نشده.»
حسین علی‌نیا، پژوهشگر میراث ناملموس گیلان نیز می‌گوید: «آیین سنجه‌زنی ماسوله نمونه‌ای بی‌نظیر از ترکیب اعتقاد دینی، سنت قومی و مشارکت اجتماعی‌ست که قابلیت ثبت جهانی دارد. نظم، احترام، و همبستگی اجتماعی در دل این مراسم موج می‌زند.»
آیین سنجه‌زنی ماسوله نه‌تنها نماد آغاز محرم، بلکه نشانه‌ای از هویت تاریخی و فرهنگ مذهبی این شهر کوه‌نشین است. شهری که حتی در دل مه و باران، صدای عشق به حسین (ع) را با طنین سنج فریاد می‌زند.
«حمیدرضا دنیادیده»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *