شمال ما: هر ساله با فرارسیدن فصل سرما، استان گیلان میزبان هزاران قطعه پرنده مهاجر است که از سرزمینهای سرد شمالی به تالابهای این منطقه پناه میآورند. اما با پایان زمستان، مهاجرت معکوس آنها آغاز شده و بسیاری از این گونههای ارزشمند به زیستگاههای اصلی خود بازمیگردند. این مهاجرت، در حالی صورت میگیرد که شکار غیرمجاز همچنان تهدیدی جدی برای بقای آنها محسوب میشود.
حضور حدود ۲۰۰ هزار پرنده مهاجر در گیلان در زمستان امسال، بیش از ۱۹۵ هزار قطعه پرنده مهاجر شامل گونههایی همچون اردک، غاز، فلامینگو، پلیکان و قو، تالابهای گیلان را به عنوان پناهگاه انتخاب کردند.
تالاب بینالمللی انزلی، پارک ملی بوجاق و تالاب امیرکلایه از مهمترین زیستگاههای این پرندگان بودند. اما شکار، تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب تالابها، روند مهاجرت آنها را با چالشهایی مواجه کرده است. شکار، تهدیدی که همچنان ادامه دارد هیچ نظارتی بر نحوه صدور مجوز شکار و رعایت قوانین وجود ندارد و بیشتر شکارها تفریحی است.
فصل مجاز شکار پرندگان که از آذرماه آغاز شده بود، در ۳۰ بهمنماه به پایان رسید. با این حال، شکار غیرمجاز همچنان معضلی جدی در این منطقه است. شکار بیرویه، نهتنها باعث کاهش جمعیت پرندگان مهاجر شده، بلکه تعادل زیستمحیطی را نیز بر هم زده است و برخی از گونهها را در آستانه انقراض قرار داده است.
پرندگانی مانند قوها و اردکهای کمیاب، به دلیل تقاضای بالا در بازارهای محلی، بیش از دیگر گونهها در معرض خطر هستند. پرندهنگری، جایگزینی پایدار برای شکار در کنار تهدیدات شکار، گیلان ظرفیتهای بالایی برای رونق گردشگری پرندهنگری دارد.
مناطقی همچون تالاب انزلی و پارک ملی بوجاق، هر ساله میزبان علاقهمندان به حیاتوحش هستند. توسعه زیرساختهای گردشگری، ایجاد مسیرهای دید پرندگان و ارائه تورهای آموزشی، میتواند این جایگزین پایدار را به فرهنگی فراگیر تبدیل کند.
خطرات و چالشهای دیگر پرندگان مهاجر متاسفانه تغییرات اقلیمی و گرم شدن دما، خشکسالی و کاهش منابع آبی، آلودگی آب و خاک، تخریب زیستگاههای طبیعی، صید غیرمجاز ماهی و آسیب به اکوسیستمهای آبی، فشارهای توسعهای و گردشگری بیرویه و همچنین فرسایش خاک و تخریب جنگلها از دیگر خطرات و چالشهای پرندگان مهاجر در گیلان است. با پایان فصل مهاجرت پرندگان، فرصت مناسبی برای ارزیابی اقدامات انجام شده فراهم شده است.
خطرات و چالشهای بسیار جدی در کمین این گونههای ارزشمند قرار دارد که با مدیریت صحیح، وضع و اجرای قوانین درست و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست و گردشگری پایدار، میتوان از تداوم حضور این پرندگان زیبا در تالابهای گیلان اطمینان حاصل کرد. استان گیلان با چالشهای زیستمحیطی متعددی روبهرو است که حل آنها نیازمند همکاری همهجانبه مسئولان، مردم و سازمانهای محیطزیستی است.
دیدگاهتان را بنویسید