• صفحه نخست
• درباره ما
• تماس با ما

شمال ما: رئیس کمیته محیط زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو گفت: از جمله عوامل مهمی که در تخریب جنگل‌ها از آن نام می‌برند، تغییر کاربری اراضی است. فشار دام، سوداگری زمین و همچنین طرح‌های جنگل‌داری که اجرا شد به نام احیای جنگل اما در واقع جنگل‌ها را یکدست کردند و تنوع‌اش را از بین بردند.

به گزارش سلامت نیوز، کاهشی پوشش جنگل‌ها در ایران، سال‌هاست که توسط فعالان حوزه محیط زیست هشدار داده می‌شود، اما آمارها نشان از وضعیت نامناسبی می‌دهد، که مدام در حال تخریب است. حالا طبق اعلام هادی کیادلیری، معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست براساس آمارها ، از سال ١٣٨٣ تا ١٣٩٩ روزانه ۵٠٠ هکتار از سطح جنگل‌ها و مراتع کشور کم شده است.

در همین زمینه، با محمددرویش، رئیس کمیته محیط زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو، درباره وضعیت جنگل‌های ایران، گفت‌وگو کردیم که در زیر می‌خوانید. درویش که سابقه مدیرکل دفتر مشارکت‌های سازمان حفاظت محیط زیست، در دوره ریاست معصومه ابتکار و عیسی کلانتری را دارد، معتقد است این سازمان از بضاعت لازم برای مدیریت این عرصه برخوردار نیست.

وضعیت پوشش جنگلی ایران را اگر بخواهیم، در حدود یک قرن پیش تا امروز بررسی کنیم. به چه میزانی بوده است؟

وسعت رشته‌های جنگلی ایران، حدود یک قرن پیش، یعنی در آغاز۱۳۰۰ برآوردها می‌گوید حدود ۲۰میلیون هکتار بوده است. حالا بعد از ۱۰۰ سال، به ۱۲میلیون هکتار کاهش پیدا کرده است. یعنی ما ۸میلیون هکتار جنگل را در طول صد سال اخیر از دست دادیم و نکته مهم آن این است که براساس تعریفی که سازمان جنگل‌ها ارائه می‌کند، یعنی براساس تاج پوشش ۵درصد ما ۱۲میلیون هکتار جنگل داریم. اگر تعریف فائو، (سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد) را در نظر بگیریم که درواقع۱۵درصد تاج پوشش را شرط یک رویشگاه جنگلی اعلام کرده است، ما چیزی حدود۷میلیون هکتار بیشتر جنگل نداریم. حالا حتی همان ۱۲میلیون هکتار را هم اگر درنظر بگیریم واقعا فاجعه است. نشان می‌دهد که سرعت جنگل تراشی در ایران بسیار بالا است. آمارهای دیگری که وجود دارد می‌گوید در دهه ۱۳۳۰ ما وسعت رویشگاه جنگلی‌مان درشمال، یعنی جنگل‌های هیرکانی‌مان حدود ۳٫۵میلیون هکتار بوده که مطابق بررسی که واحد GIS، )سامانه اطلاعات جغرافیایی(، در موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور انجام داده، این رقم درحال حاضر به ۱٫۶میلیون هکتارکاهش پیدا کرده است و باز مطابق گزارش انجمن علمی جنگلبانی، که یک زمانی آقای دکتر کیادلیری که اکنون معاون سازمان حفاظت محیط زیست است، رئیس آن بود، ۸۰۰هزارهکتار از این جنگل‌های باقی مانده را هم در واقع جنگل‌های مخروبه است، یعنی ظاهرش جنگل است، اما عملا تنوع زیستی‌اش را از دست داده است. بجز خرمندی و لیلکی، تنوع زیادی نمانده است و به شدت تخریب شده است.

چه عواملی در تخریب جنگل‌ها نقش دارند؟

از جمله عوامل مهمی که در تخریب جنگل‌ها از آن نام می‌برند، تغییر کاربری اراضی است. فشار دام، سوداگری زمین و همچنین طرح‌های جنگل‌داری که اجرا شد به نام احیای جنگل اما در واقع جنگل‌ها را یکدست کردند و تنوع‌اش را از بین بردند. در آنها فساد زیادی اتفاق افتاد و عملا بخش قابل توجهی از جنگل‌های ما از بین رفت. طرح‌هایی مانند طرح یک هکتاری که به بهانه اینکه بخشی از این زمین‌ها را در اختیار از ما بهتران قرار دهند قبل از انقلاب، مقدمه شروع این تخریب‌ها بود و بعد از انقلاب هم این طرح‌ها با نام‌های دیگری مانند بوستان خانوادگی و طرح طوبی و… ادامه پیدا کرد. اول جنگل‌ها به بهانه توسعه کشاورزی تخریب شد و بعد اراضی کشاورزی به بهانه گسترش ویلاها و شهرک‌ها و توسعه شهرها نابود شدند. اکنون بحث سدسازی‌ها در بالادست و بارگذاری‌هایی که اتفاق افتاده است، نظام بوم‌شناختی جنگل‌های هیرکانی را متاسفانه نابوده کرده است. همچنین خطر تغییر اقلیم، افزایش دما، تغییر برف به باران هم از جمله عواملی است که این ماجرا را دارد تشدید می‌کند.

آیا سازمان حفاظت محیط زیست، از توان کافی برای محافظت از محیط زیست و مدیریت صحیح منابع زیستی ما برخوردار است؟

حقیقت ماجرا این است که سازمان حفاظت محیط زیست، از بضاعت لازم برای مدیریت این عرصه برخوردار نیست. بودجه لازم در اختیارشان قرار نمی‌گیرد. نمی‌توانند نیروهای کارآمد را جذب کنند و یا نگه دارند. بودجه سازمان حفاظت محیط زیست حدود ۳٫۶همت است که اگر مقایسه کنیم با بودجه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، که ۵۱۴همت است می‌فهمیم که سازمانی که باید اگر می‌توانست به وظایفش به درستی عمل کند، یعنی آب و خاک و هوا را سالم نگه دارد، اصلا نیازی نبود این همه مردم بیمار شوند که بخواهیم این مقدار هزینه‌های درمانی کنیم. بنابراین تا زمانی که نگاه حاکمیت و دولت به سازمان‌های متولی منابع طبیعی و محیط زیست آنقدر کوچک‌انگارانه است و اغلب مسئولان این سازمان‌ها را حیاط خلوت خود می‌دانند، و حاضر نیستند منابع طبیعی را به عنوان یک وزارتخانه به رسمیت بشاسند، نمی‌توان انتظار معجزه از این بدنه ضعیف داشت.

دوره طلایی سازمان حفاظت محیط زیست از نظر شما چه زمانی بود؟

در دوره‌ای که آقای فیروز رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بود، ما طلایی‌ترین دوران منابع طبیعی را داشتیم. آن دوره آقای گلسرخی هم وزیر منابع طبیعی بود. آن دوره مدیریت واقعا خوبی بر منابع طبیعی ما و محیط زیست ما اعمال شد و بهترین قوانینی که هنوز هم وجود دارد، مربوط به همان دوره است.