رسول سعیدی زاده

شمال ما؛

انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفند سال ۱۴۰۲ با مشارکت ۴۱ درصدی مردم، در نوع خود بی سابقه بوده است. شکاف های اجتماعی و سیاسی که از قبل و در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ به وجود آمده بود، بیش از پیش نمایان شد. مسائل و مشکلاتی مانند حجاب و قومیت جزو محدودیت های نظام جمهوری اسلامی در طول عمر ۴۵ ساله اش، همانند آتشی زیر خاکستر سر برآورد و دوگانه ای به نام «موافق و مخالف» خودش را در جامعه خُرده جوامع ناهمگون ایران نشان داد.

ایجاد دوقطبی در جامعه ایران مشکل امروز و دیروز نیست. با انتخاب هریک از روسای جمهور در دوره های قبل، بر این مشکل افزوده شد، تا این که امروز به حدّ اعلای آن رسید. شبکه های اجتماعی خارجی تلگرام و ایکس (توییتر) و شبکه های اجتماعی داخلی ایتا و ویراستی، نمونه های ملموسی از دوقطبی سازی جامعه ایران است که نظرات و افکار فعالان آن ها در مسائل و اتفاقات کشور تفاوت صددرصدی با هم دارند. به چنین جامعه ای در اصطلاح «جامعه شبکه ای» اطلاق می شود، زیرا افراد آن از طریق شبکه به همدیگر وصل می شوند و بدون هرگونه مرجعیتی، محتوا و اطلاعات شبکه مورد نظر خویش را منتشر می کنند. انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی نمونه بارزی از جامعه شبکه ای ایران است. گروهی آن را تحریم و گروهی دیگر اگرچه کلیت حضور در انتخابات را قبول داشتند، ولی مشروعیت حضور در آن نزدشان با اما و اگر همراه بود.

برخلاف آن چه نزد ایرانیان شهرت دارد، رسانه های اجتماعی فضایی برای آزادی بیان نیست؛ بلکه شبکه های اجتماعی محلی برای جهت دادن افکار مخاطبان است تا حکومت ها بتوانند براساس آن به اهداف خویش برسند. دوقطبی شدن جامعه یکی از اهداف حکومت های بیگانه است که تا حدّ زیادی موفق به آن شده اند. البته باید توجه داشت بااستفاده از هریک از شبکه های اجتماعی خارجی، داده های ایرانیان در اختیار سرورهای امریکایی قرار می گیرد و آنان به راحتی خواهند توانست تأثیرگذاری بر روی افکار عمومی را پیاده کنند.

برای جلوگیری از بیشتر شدن بحران دوقطبی جامعه ایران، باید دنبال حفظ و تقویت مشترکات مانند: سابقه فرهنگی، دین، آیین ها و مناسک ملی و دینی، ادبیات، رسومی که ایرانیان بر آن اشتراک نظر دارند (مثل جشن نوروز)، و میراث تاریخی و فرهنگی رفت تا بتوان بر دوگانه های اجتماعی و سیاسی چیره شد. تداوم شکاف های اجتماعی در کشور به هیچ عنوان صلاح نبوده و وظیفه نظام است که با مهندسی اجتماعی درصد ترمیم تدریجی آن برآید. با برطرف کردن چالش های اجتماعی می توان به آینده ای شکوفا امیدوار بود و از گردنه سخت فعلی عبور کرد. نگاه های وحدت ساز مثل توصیه های مقام معظم رهبری تا حدّ زیادی می تواند مانع از بیشتر شدن مشکل دوقطبی جامعه ایران شود.

رسول سعیدی زاده

منتشر شده در روزنامه سوال جواب

qubbat@yahoo.com


کانال تلگرام شمال ما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *