علی علیزاده ازبری
شمال ما: فرماندار محترم شهرستان فومن به مناسبت روز ملی روستا (15مهر) که از سال گذشته به ابتکار دکتر روحانی ریاست جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است در جمع خبرنگاران موارد قابل توجهی بیان داشته اند. از جمله دفاع جانانه ازکارخانه نئوپان و تایید عدم آلودگی و همچنین اعلام پیشرفت قابل ملاحظه در شهر ماکلوان ودفاع از تبدیل آن روستای زیبا به شهر و تاکید بر پیشرفت آن به دلیل شهر شدن (مانند گاز دار شدن! )و نیز عدم پذیرش مهاجرت زیاد جوانان روستاهای فومن به تهران و کرج و کلاً گل و بلبل نشان دادن همه چیز و آن هم شاید به دلیل مدیریت توانمند ایشان در شهرستان حاصل شده است.در پاسخ به ماجرای سیلاب و ربط نداشتن آن به برداشت شن و ماسه هم فرموده اند که بعله!ارتباطی بین سیلاب و برداشت شن و ماسه وجود نداردو اصلا این سیل گور به گورشده در امریکا هم خرابی بار می آورد!
جناب فرماندار ،دوست عزیزو صاحب قلم ما آقای حسن زیبایی بهار گذشته در مقاله ایی در هفته نامه محترم 4 دی شما را نسبت به تاراج رفتن رودخانه ها هشدار دادند اما متاسفانه آن نوشته ایشان را به اتاق دادستان کشاند در حالیکه ایشان فقط از سر درد نوشته بود.تابستان گذشته به قلم اینجانب تیتر زده شدکه (کارد به استخوان رودخانه ها رسیده است)آن نوشته پای ما را به اتاق دادستان باز نکرد اما بی توجهی بدتر از فرستادن به اتاق دادستان بود زیرا آن استخوان همچنان در حال سائیده شدن است و اقدامی پیشگیرانه مشاهده یا گزارش نمی گردد. جناب فرماندار سیل به برداشت ربط دارد. شما که بومی هستید در گذشته به چشم دیده اید که بستر رودخانه ها تقریبا هم سطح کناره و حریم آنها بودند و در اطراف آنها زمین های بایر و وسیعی بودند که سیلاب ها را کنترل می کردند؟حالا آن بستر همسطح بعضی جاها تا 10 مترهم پایین تر از سطح زمین عمق گرفته است. دیواره ها به شدت در حال رانش هستند.حریم آنها هم اشغال شده است.همه و همه از کف رودخانه ها شن و ماسه برداشت کرده اندو می کنند از کارخانه های شن و ماسه گرفته تا دستگاههای دولتی و حتی مردم محلی که ابتدا حریم رودخانه ها را تصرف و بعداً شروع به فروش شن و ماسه آنها کرده و می کنند و حالا آن زمین ها، نه کاربری کشاورزی دارند و نه برای پرورش ماهی مناسب هستند فقط سنگلاخی باقی مانده است.مگر رودخانه قلعه رودخان چقدر ظرفیت دارد. ظرفیت برد فیزیکی آن چقدر است؟ از سالهای دور، معدن شن و ماسه در آن رودخانه در حال برداشت است. آیا رودخانه ماسوله رودخان را ندیده اید؟ معدن کنار رودخانه تا کی باید برداشت نماید ؟گودال ها و کسل هایی را که در کف رودخانه ایجاد شده( همان رسیدن کارد به استخوان )را ندیده اید؟آقای فرماندار، استراتژی توسعه پایدار به ما این اجازه را می دهد که از مواهب منابع طبیعی استفاده کنیم اما باید اصل آنرا برای آیندگان حفظ نماییم با این حساب ما اجازه نداریم همه منابع را مصرف کنیم.
بله سیلاب ها همیشگی بوده و هستند.از نظر جغرافیایی تعریف شده و دوره برگشت دارند.اما آنچه مهم است جلوگیری ار تبعات و کاهش خطرات و خسارات آن است.سیلابها در گذشته آسیب های کمتری به ساختمانها و مزارع وارد می کردند به دلیل اینکه در حریم آنها بنا نشده بودند . در آمریکا و هرجای دیگر دنیا هم جاهایی بیشتراز سیل آسیب می بینند که به حریم رودخانه ها تجاوز شده باشد .
اما این آسیب فقط سیلاب نیست .برداشت بی رویه و خارج از ظرفیت شن و ماسه از کف ،بستر و حریم رودخانه ها ،مخاطرات فراوانی در پی دارد که شما بر آنها واقفید و فقط از باب یادآوری ذکر می شوند.از جمله ،تخریب محل تخم ریزی و ازبین رفتن زیستگاه موجودات آبزی ،تخریب زیستگاه پرندگان مهاجر و گونه های گیاهی و جانوری کمیاب،کاهش تنوع زیستی ،کاهش غلظت اکسیژن درکف وافزایش دمای آب، تخریب دیوارهها، تغییرشیب بستروعمق ،فرسایش بستر و ایجاد تغییرات مورفولوژیکی نهایتا از بین رفتن اراضی مرغوب ،کنده شدن کف و ایجاد گودال ،تغییر مسیر و تشديد فرسايش خاك اطراف، پایین رفتن سطح آب های زیر زمینی، تخریب تاسیسات، ابنیه و سازه های موجود مانند سردهنه انهار، سد های انحرافی، پلها و جاده ها، تخریب مناظر طبیعی و تشدیدسیلابها و…مواردی که ذکر شدند تنها بخشی ازآسیب های برداشت شن و ماسه از رودخانه ها هستند.
آقای فرماندار ،رودخانه های ما به شدت نیاز به مهندسی دارند. ظرفیت برد فیزیکی آنها باید مشخص گردد. باید مورد مطالعات آمایشی قرار گیرند.مسلما مهندسی رودخانه ها منجر به ساماندهی آنها شده ، خطرات و آسیب ها را کاهش و بهره وری را افزایش خواهد داد.کنترل سیل، هدایت جریان، تثبیت مسیر و کنترل رسوب از فواید مهندسی رودخانه ها است.بنابراین لازم است با کار کارشناسی و علمی، میزان تولید سالیانه شن و ماسه این حوضههای آبی مشخص شود و بر اساس آن زمینه برداشت منطقی و اصولی از رودخانه های شهرستان به طوری که منجر به حفظ تعادل هیدرولوژیکی و اکولوژیکی آنها شود، فراهم شود.
توفیق همگان را از خداوند بزرگ خواهانم.
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای " شمال ما " محفوظ میباشد.
طراح و کدنویس " گیل دیزاین "
دیدگاهتان را بنویسید