زندگی زنان گیلان
شادی پیروزی و هادی میرزا نژاد موحد
رشت، دانشنامهی فرهنگ و تمدن گیلان، نشر ایلیا، 1391، 180 ص.
در مجموعهی دستآوردهای باستانشناسی، در همهی فرهنگها، کشف تندیس الههی مادر، حکایت از جایگاه ویژهای از فرهنگ آن منطقه دارد. گیلان جز آن دسته از مناطق باستانشناسی است که تاکنون در چند نقطهی آن تندیسهایی از الههی مادر کشف شده است؛ در مارلیک، در کلورز رستمآباد و…- و به تازگی در حفاری سیاسو در رحیمآباد شهرام رامین، باستانشناس نیز پیکرکی از الههی مادر به دست آورده است- حضور الهه مادر در فرهنگ و تمدن یک منطقه، شهادتی است بر حضور پر رنگ زنان که نماد مهربانی، کار و باروری هستند. هر فرهنگ و تمدنی با چنین نمادی طراوت میگیرد و شاخص میشود.
تاریخ، متأسفانه از آغاز تاکنون، دارای گسستهای بسیاری است. همین گسستها، بخش بزرگی از زندگی انسان را در تاریکی مطلق قرار داده است، بهویژه زندگی زنان را. تاریخ، با سند، حیات مییابد. به درستی نمیدانیم از زمانی که الههی مادر ساخته میشد و زمان مادر شاهی به بعد، چه بر سر زن رفته است و نیز بر سر مردان تا روزگار مردسالاری و چه.
زنان گیلان در تاریخ ایران همواره جایگاه ویژهای داشتهاند، جدا از جایگاه اقتصادی زنان، در دوران معاصر و مشروطیت، زنان گیلان در رشتههایی همچون آموزش و پرورش، هنر تئاتر و نقاشی، در ادبیات، در روزنامهنگاری، در علومپزشکی و… از سرآمدان زنان ایران بودند.
پژوهندگان کتاب زندگی زنان گیلان، برای روشن کردن بخشهایی از زندگی زنان گیلان، به صورت مستند، این کتاب را تدوین کردهاند، جستوجوی اسناد، بهکاربری شیوهی علمی و امانتداری از ویژگی این کتاب است، از این زاویه، این اثر، یکی از کتابهای ارزشمند مجموعه دانشنامهی فرهنگ و تمدن گیلان است که در آغاز نوید «معرفی» فرهنگ و تمدن گیلان را بر اساس پژوهشهای علمی در صدر کار خود قرار داده بود.
این کتاب در 8 بخش تدوین شده است، بدین شرح:
فصل نخست. کلیات: زنان گیلان در تمدنهای پیشین، واژه زن و نامهای زنان، چهره و پوشاک، زیورآلات و آرایش، پوشاک.
فصل دوم. زنان، خانواده، آداب و رسوم: حضور در اجتماعات، ازدواج، طلاق و ازدواج مجدد، چند زنی، زنان در خانه، بدرفتاری با زنان، مجازات زنان، باورها و رسوم.
فصل سوم. زن در عرصهی جنگ، مناسبات سیاسی و قدرت: قربانیان جنگ، زنان در متن نبردها، واسطههای صلح و تحکیم قدرت، بهانههای جنگ، زنان خونریز.
فصل چهارم. زنان گیلان در متن جنبشهای اجتماعی- سیاسی: حق رأی، مشروطه، نهضت جنگل.
فصل پنجم: زنان و کار.
فصل ششم. زنان؛ رویدادها و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و هنری: انجمنها و جمعیتها، نشریات زنان، کشف حجاب، زن گیلان در مجلس شورای ملی و مجلس مؤسسان، زنان و هنر.
فصل هفتم: زنان نامی و جایگاه خدمات آنان.
فصل هشتم. آموزش و پرورش زنان: نخستین مدارس دخترانه، نخستین زنان آموزگار، ورزش.
این کتاب دارای تصاویری از زنان و نیز کتابنامه و نمایه است.
منبع: http://guilan-e-ma.ir
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای " شمال ما " محفوظ میباشد.
طراح و کدنویس " گیل دیزاین "